{"id":26006,"date":"2026-07-09T12:16:41","date_gmt":"2026-07-09T18:16:41","guid":{"rendered":"https:\/\/wp.uaslp.mx\/noticias\/?p=26006"},"modified":"2026-07-09T12:16:43","modified_gmt":"2026-07-09T18:16:43","slug":"campus-tamazunchale-preserva-la-medicina-tradicional-con-jardin-etnobotanico-en-la-huasteca","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wp.uaslp.mx\/noticias\/investigacion\/campus-tamazunchale-preserva-la-medicina-tradicional-con-jardin-etnobotanico-en-la-huasteca\/","title":{"rendered":"Campus Tamazunchale preserva la medicina tradicional con Jard\u00edn Etnobot\u00e1nico en la Huasteca"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">La Universidad Aut\u00f3noma de San Luis Potos\u00ed (UASLP) present\u00f3 el Jard\u00edn Etnobot\u00e1nico de Plantas Medicinales \u201cQuauhtlemallan\u201d, un proyecto desarrollado en la Unidad Acad\u00e9mica <a href=\"https:\/\/www.carhs.uaslp.mx\/#gsc.tab=0\">Multidisciplinaria Regi\u00f3n Huasteca Sur<\/a> (UAMRHS), campus Tamazunchale, que busca preservar las especies medicinales de la regi\u00f3n y fortalecer el di\u00e1logo entre el conocimiento cient\u00edfico y la medicina tradicional.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">La doctora Rub\u00ed Gamboa Le\u00f3n, profesora investigadora y responsable del proyecto, explic\u00f3 que esta iniciativa comenz\u00f3 en 2019 como un peque\u00f1o espacio dedicado al estudio de plantas medicinales y, gracias al respaldo institucional, evolucion\u00f3 hasta ocupar una superficie cercana a los 3 mil 600 metros cuadrados. \u201cEste sue\u00f1o empez\u00f3 desde el 2019\u201d, record\u00f3, al se\u00f1alar que el crecimiento del campus impuls\u00f3 la creaci\u00f3n de un jard\u00edn con mayor alcance.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">La investigadora destac\u00f3 que el proyecto tiene una vocaci\u00f3n educativa y comunitaria, al reunir a estudiantes, parteras y m\u00e9dicos tradicionales en torno al cuidado del patrimonio biocultural de la Huasteca. \u201cNo es un simple jard\u00edn de plantas medicinales, es un lugar donde se va a integrar salud, cultura y tradiciones ancestrales\u201d, expres\u00f3. A\u00f1adi\u00f3 que el espacio permitir\u00e1 preservar pr\u00e1cticas relacionadas con la parter\u00eda tradicional, el uso de plantas medicinales y otras costumbres que forman parte de la identidad de las comunidades de la regi\u00f3n.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ana Paola Cruz Rubio, estudiante de la Licenciatura en Enfermer\u00eda con Orientaci\u00f3n en Obstetricia, consider\u00f3 que participar en el proyecto representa una oportunidad para ampliar su formaci\u00f3n profesional y valorar los conocimientos heredados por generaciones. \u201cEs una gran oportunidad para nosotros como j\u00f3venes de la Huasteca, porque estamos en compa\u00f1\u00eda de las parteras y conocemos m\u00e1s plantas medicinales, integrando lo cient\u00edfico con la medicina tradicional\u201d, coment\u00f3. Afirm\u00f3 que esta experiencia fortalece una visi\u00f3n integral de la atenci\u00f3n a la salud al conjuntar saberes acad\u00e9micos y comunitarios.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Por su parte, Efra\u00edn Aguirre Mart\u00ednez, estudiante de la Licenciatura en Biolog\u00eda de la Facultad de Ciencias de la UASLP, explic\u00f3 que el jard\u00edn re\u00fane especies representativas de la regi\u00f3n, como la Gu\u00e1sima, adem\u00e1s de otras plantas identificadas por parteras y m\u00e9dicos tradicionales. Se\u00f1al\u00f3 que el propio nombre \u201cQuauhtlemallan\u201d, proveniente del n\u00e1huatl, significa \u201clugar de muchos \u00e1rboles\u201d, y refleja el prop\u00f3sito del proyecto. \u201cEl jard\u00edn etnobot\u00e1nico busca encontrar estas especies que fueron identificadas por las parteras y m\u00e9dicos tradicionales para unir el conocimiento que ellas poseen con el conocimiento cient\u00edfico\u201d, indic\u00f3.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">La doctora Gamboa Le\u00f3n resalt\u00f3 que el proyecto ha logrado consolidar una red de colaboraci\u00f3n con parteras, organizaciones civiles y colectivos dedicados a la conservaci\u00f3n ambiental y al fortalecimiento de la medicina tradicional. Record\u00f3 que desde 2015 organiza un encuentro internacional de parter\u00eda y medicina tradicional, lo que ha permitido construir relaciones de confianza y obtener apoyos para la capacitaci\u00f3n de estudiantes en temas de conservaci\u00f3n ecol\u00f3gica y manejo sustentable del territorio.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">El Jard\u00edn Etnobot\u00e1nico \u201cQuauhtlemallan\u201d se localiza en las instalaciones de la UAMRHS, en Tamazunchale. Actualmente contin\u00faa en proceso de consolidaci\u00f3n, por lo que las visitas se realizan previa solicitud y con recorridos guiados.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-right wp-block-paragraph\"><em>Hugo Laussin<\/em><\/p>\n\n\n<div class=\"pgc-sgb-cb wp-block-pgcsimplygalleryblock-masonry \" data-gallery-id=\"69396555\"><div class=\"sgb-preloader\" id=\"pr_69396555\">\n\t<div class=\"sgb-square\" style=\"background:#d4d4d4\"><\/div>\n\t<div class=\"sgb-square\" style=\"background:#d4d4d4\"><\/div>\n\t<div class=\"sgb-square\" style=\"background:#d4d4d4\"><\/div>\n\t<div class=\"sgb-square\" style=\"background:#d4d4d4\"><\/div><\/div><div class=\"simply-gallery-amp pgc_sgb_slider \"><noscript><div class=\"sgb-gallery\"><div class=\"sgb-item\"><a href=\"https:\/\/wp.uaslp.mx\/noticias\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2026\/07\/WhatsApp-Image-2026-07-09-at-12.03.44-PM-3.jpeg\"><img decoding=\"async\" alt=\"\" width=\"577\" height=\"1024\" loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/wp.uaslp.mx\/noticias\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2026\/07\/WhatsApp-Image-2026-07-09-at-12.03.44-PM-3-577x1024.jpeg\" srcset=\"https:\/\/wp.uaslp.mx\/noticias\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2026\/07\/WhatsApp-Image-2026-07-09-at-12.03.44-PM-3-577x1024.jpeg 577w,https:\/\/wp.uaslp.mx\/noticias\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2026\/07\/WhatsApp-Image-2026-07-09-at-12.03.44-PM-3.jpeg 902w\" sizes=\"auto, 250px\"\/><\/a><\/div><div class=\"sgb-item\"><a href=\"https:\/\/wp.uaslp.mx\/noticias\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2026\/07\/WhatsApp-Image-2026-07-09-at-12.03.44-PM-2.jpeg\"><img decoding=\"async\" alt=\"\" width=\"577\" height=\"1024\" loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/wp.uaslp.mx\/noticias\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2026\/07\/WhatsApp-Image-2026-07-09-at-12.03.44-PM-2-577x1024.jpeg\" srcset=\"https:\/\/wp.uaslp.mx\/noticias\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2026\/07\/WhatsApp-Image-2026-07-09-at-12.03.44-PM-2-577x1024.jpeg 577w,https:\/\/wp.uaslp.mx\/noticias\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2026\/07\/WhatsApp-Image-2026-07-09-at-12.03.44-PM-2.jpeg 901w\" sizes=\"auto, 250px\"\/><\/a><\/div><div class=\"sgb-item\"><a href=\"https:\/\/wp.uaslp.mx\/noticias\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2026\/07\/WhatsApp-Image-2026-07-09-at-12.03.44-PM-1.jpeg\"><img decoding=\"async\" alt=\"\" width=\"577\" height=\"1024\" loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/wp.uaslp.mx\/noticias\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2026\/07\/WhatsApp-Image-2026-07-09-at-12.03.44-PM-1-577x1024.jpeg\" srcset=\"https:\/\/wp.uaslp.mx\/noticias\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2026\/07\/WhatsApp-Image-2026-07-09-at-12.03.44-PM-1-577x1024.jpeg 577w,https:\/\/wp.uaslp.mx\/noticias\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2026\/07\/WhatsApp-Image-2026-07-09-at-12.03.44-PM-1.jpeg 902w\" sizes=\"auto, 250px\"\/><\/a><\/div><\/div><\/noscript><\/div><script type=\"application\/json\" class=\"sgb-data\">{\"galleryType\":\"pgc_sgb_masonry\",\"galleryId\":\"69396555\",\"images\":[{\"id\":26010,\"title\":\"WhatsApp Image 2026-07-09 at 12.03.44 PM (3)\",\"url\":\"https:\/\/wp.uaslp.mx\/noticias\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2026\/07\/WhatsApp-Image-2026-07-09-at-12.03.44-PM-3.jpeg\",\"link\":\"https:\/\/wp.uaslp.mx\/noticias\/?attachment_id=26010\",\"alt\":\"\",\"description\":\"\",\"caption\":\"\",\"mime\":\"image\/jpeg\",\"type\":\"image\",\"width\":902,\"height\":1600,\"sizes\":{\"thumbnail\":{\"height\":150,\"width\":150,\"url\":\"https:\/\/wp.uaslp.mx\/noticias\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2026\/07\/WhatsApp-Image-2026-07-09-at-12.03.44-PM-3-150x150.jpeg\",\"orientation\":\"landscape\"},\"medium\":{\"height\":1024,\"width\":577,\"url\":\"https:\/\/wp.uaslp.mx\/noticias\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2026\/07\/WhatsApp-Image-2026-07-09-at-12.03.44-PM-3-577x1024.jpeg\",\"orientation\":\"portrait\"},\"full\":{\"url\":\"https:\/\/wp.uaslp.mx\/noticias\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2026\/07\/WhatsApp-Image-2026-07-09-at-12.03.44-PM-3.jpeg\",\"height\":1600,\"width\":902,\"orientation\":\"portrait\"}},\"imageMeta\":{\"aperture\":\"0\",\"credit\":\"\",\"camera\":\"\",\"caption\":\"\",\"created_timestamp\":\"0\",\"copyright\":\"\",\"focal_length\":\"0\",\"iso\":\"0\",\"shutter_speed\":\"0\",\"title\":\"\",\"orientation\":\"0\",\"keywords\":[],\"alt\":\"\"},\"meta\":false},{\"id\":26007,\"title\":\"WhatsApp Image 2026-07-09 at 12.03.44 PM (2)\",\"url\":\"https:\/\/wp.uaslp.mx\/noticias\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2026\/07\/WhatsApp-Image-2026-07-09-at-12.03.44-PM-2.jpeg\",\"link\":\"https:\/\/wp.uaslp.mx\/noticias\/?attachment_id=26007\",\"alt\":\"\",\"description\":\"\",\"caption\":\"\",\"mime\":\"image\/jpeg\",\"type\":\"image\",\"width\":901,\"height\":1600,\"sizes\":{\"thumbnail\":{\"height\":150,\"width\":150,\"url\":\"https:\/\/wp.uaslp.mx\/noticias\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2026\/07\/WhatsApp-Image-2026-07-09-at-12.03.44-PM-2-150x150.jpeg\",\"orientation\":\"landscape\"},\"medium\":{\"height\":1024,\"width\":577,\"url\":\"https:\/\/wp.uaslp.mx\/noticias\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2026\/07\/WhatsApp-Image-2026-07-09-at-12.03.44-PM-2-577x1024.jpeg\",\"orientation\":\"portrait\"},\"full\":{\"url\":\"https:\/\/wp.uaslp.mx\/noticias\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2026\/07\/WhatsApp-Image-2026-07-09-at-12.03.44-PM-2.jpeg\",\"height\":1600,\"width\":901,\"orientation\":\"portrait\"}},\"imageMeta\":{\"aperture\":\"0\",\"credit\":\"\",\"camera\":\"\",\"caption\":\"\",\"created_timestamp\":\"0\",\"copyright\":\"\",\"focal_length\":\"0\",\"iso\":\"0\",\"shutter_speed\":\"0\",\"title\":\"\",\"orientation\":\"0\",\"keywords\":[],\"alt\":\"\"},\"meta\":false},{\"id\":26008,\"title\":\"WhatsApp Image 2026-07-09 at 12.03.44 PM (1)\",\"url\":\"https:\/\/wp.uaslp.mx\/noticias\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2026\/07\/WhatsApp-Image-2026-07-09-at-12.03.44-PM-1.jpeg\",\"link\":\"https:\/\/wp.uaslp.mx\/noticias\/?attachment_id=26008\",\"alt\":\"\",\"description\":\"\",\"caption\":\"\",\"mime\":\"image\/jpeg\",\"type\":\"image\",\"width\":902,\"height\":1600,\"sizes\":{\"thumbnail\":{\"height\":150,\"width\":150,\"url\":\"https:\/\/wp.uaslp.mx\/noticias\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2026\/07\/WhatsApp-Image-2026-07-09-at-12.03.44-PM-1-150x150.jpeg\",\"orientation\":\"landscape\"},\"medium\":{\"height\":1024,\"width\":577,\"url\":\"https:\/\/wp.uaslp.mx\/noticias\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2026\/07\/WhatsApp-Image-2026-07-09-at-12.03.44-PM-1-577x1024.jpeg\",\"orientation\":\"portrait\"},\"full\":{\"url\":\"https:\/\/wp.uaslp.mx\/noticias\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2026\/07\/WhatsApp-Image-2026-07-09-at-12.03.44-PM-1.jpeg\",\"height\":1600,\"width\":902,\"orientation\":\"portrait\"}},\"imageMeta\":{\"aperture\":\"0\",\"credit\":\"\",\"camera\":\"\",\"caption\":\"\",\"created_timestamp\":\"0\",\"copyright\":\"\",\"focal_length\":\"0\",\"iso\":\"0\",\"shutter_speed\":\"0\",\"title\":\"\",\"orientation\":\"0\",\"keywords\":[],\"alt\":\"\"},\"meta\":false}],\"itemsMetaDataCollection\":[]}<\/script><script>(function(){if(window.PGC_SGB && window.PGC_SGB.searcher){window.PGC_SGB.searcher.initBlocks()}})()<\/script><\/div>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>La Universidad Aut\u00f3noma de San Luis Potos\u00ed (UASLP) present\u00f3 el Jard\u00edn Etnobot\u00e1nico de Plantas Medicinales&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":12,"featured_media":26009,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"pgc_sgb_lightbox_settings":"","footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"class_list":["post-26006","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-investigacion"],"featured_image_urls":{"full":["https:\/\/wp.uaslp.mx\/noticias\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2026\/07\/WhatsApp-Image-2026-07-09-at-12.03.43-PM.jpeg",1600,1066,false],"thumbnail":["https:\/\/wp.uaslp.mx\/noticias\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2026\/07\/WhatsApp-Image-2026-07-09-at-12.03.43-PM-150x150.jpeg",150,150,true],"medium":["https:\/\/wp.uaslp.mx\/noticias\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2026\/07\/WhatsApp-Image-2026-07-09-at-12.03.43-PM-1024x682.jpeg",1024,682,true],"medium_large":["https:\/\/wp.uaslp.mx\/noticias\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2026\/07\/WhatsApp-Image-2026-07-09-at-12.03.43-PM-768x512.jpeg",640,427,true],"large":["https:\/\/wp.uaslp.mx\/noticias\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2026\/07\/WhatsApp-Image-2026-07-09-at-12.03.43-PM.jpeg",1600,1066,false],"1536x1536":["https:\/\/wp.uaslp.mx\/noticias\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2026\/07\/WhatsApp-Image-2026-07-09-at-12.03.43-PM-1536x1023.jpeg",1536,1023,true],"2048x2048":["https:\/\/wp.uaslp.mx\/noticias\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2026\/07\/WhatsApp-Image-2026-07-09-at-12.03.43-PM.jpeg",1600,1066,false],"newsever-slider-full":["https:\/\/wp.uaslp.mx\/noticias\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2026\/07\/WhatsApp-Image-2026-07-09-at-12.03.43-PM-1280x845.jpeg",1280,845,true],"newsever-featured":["https:\/\/wp.uaslp.mx\/noticias\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2026\/07\/WhatsApp-Image-2026-07-09-at-12.03.43-PM-1024x682.jpeg",1024,682,true],"newsever-medium":["https:\/\/wp.uaslp.mx\/noticias\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2026\/07\/WhatsApp-Image-2026-07-09-at-12.03.43-PM-720x475.jpeg",720,475,true],"mailpoet_newsletter_max":["https:\/\/wp.uaslp.mx\/noticias\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2026\/07\/WhatsApp-Image-2026-07-09-at-12.03.43-PM-1320x879.jpeg",1320,879,true]},"author_info":{"display_name":"Prensa y difusi\u00f3n","author_link":"https:\/\/wp.uaslp.mx\/noticias\/author\/giovannamorales\/"},"category_info":"<a href=\"https:\/\/wp.uaslp.mx\/noticias\/category\/investigacion\/\" rel=\"category tag\">Investigaci\u00f3n<\/a>","tag_info":"Investigaci\u00f3n","comment_count":"0","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wp.uaslp.mx\/noticias\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26006","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wp.uaslp.mx\/noticias\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wp.uaslp.mx\/noticias\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wp.uaslp.mx\/noticias\/wp-json\/wp\/v2\/users\/12"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wp.uaslp.mx\/noticias\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=26006"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/wp.uaslp.mx\/noticias\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26006\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":26011,"href":"https:\/\/wp.uaslp.mx\/noticias\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26006\/revisions\/26011"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wp.uaslp.mx\/noticias\/wp-json\/wp\/v2\/media\/26009"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wp.uaslp.mx\/noticias\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=26006"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp.uaslp.mx\/noticias\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=26006"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp.uaslp.mx\/noticias\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=26006"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}